Η δημιουργία του Ιστορικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης

Στην ομιλία του ο Πρόεδρος κ. Νικόλαος Πινάτζης ανέφερε: «…Στη σημερινή εποχή, με πρωτοβουλία κυβερνήσεων ή τοπικών αυτοδιοικήσεων, παρατηρείται αύξηση σε παγκόσμιο επίπεδο της δημιουργίας θεματικών μουσείων και μνημείων που σχετίζονται με την ιστορία και, γενικά, το παρελθόν, καθώς παρατηρείται αύξηση του ενδιαφέροντος των επισκεπτών για την αναζήτηση της ιστορίας. Η αύξηση αυτή συνδέεται με την γενικότερη κοινωνική αλλαγή που συντελείται στις ημέρες μας αλλά και με την μουσειογραφική εξέλιξη που αφορά στο παρελθόν και στην ιστορία. Το σημερινό μουσείο ιστορίας διαφέρει από το αντίστοιχο μουσείο του 19ου αιώνα, ακόμα και από το ιστορικό μουσείο του 1950 και 1960. Η αλλαγή αυτή οφείλεται στη διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας, καθώς σήμερα η προσέγγισή της μετατοπίστηκε από τη συντηρητική εξιστόρηση της πολιτικής του παρελθόντος στην εστίαση θεμάτων που αφορούν στην κοινωνική δομή και διαστρωμάτωση, στην οικονομική και πολιτισμική ιστορία και τέλος στη μικροϊστορία. Δίνεται έτσι έμφαση περισσότερο στην περιγραφή πλαισίων και συναισθημάτων (όπως ενσυναίσθηση και κατανόηση) παρά στην απλή αφήγηση γεγονότων. Εστίαση ακόμη παρατηρείται και σε εμπειρίες ζωής, αναμνήσεις και αυτοβιογραφίες ως τεκμήρια, που συμβάλλουν αποφασιστικά στη διαμόρφωση και επικράτηση πολλαπλών ερμηνειών στη θέση της «μιας και μοναδικής» αλήθειας του παρελθόντος, όπως εύστοχα παρατηρεί ο Beier-de Haan…».

Το 2014 το Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης εντάχθηκε στο έργο «Αναβάθμιση και Ανάδειξη Ιστορικού Μουσείου Αλεξανδρούπολης», με στόχο την αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιρίου, την ανάδειξη και ψηφιοποίηση των συλλογών και τον εξοπλισμό των χώρων του. Το έργο υποστηρίχτηκε από το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Μακεδονία – Θράκη 2007-2013» με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από εθνικούς πόρους. Οι επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν σε όλους τους χώρους του Μουσείου αφορούσαν στη λειτουργική και αισθητική του αναβάθμιση και στην ενίσχυση του πολυδιάστατου ρόλου του. 

Μέσω του προγράμματος αυτού πραγματοποιήθηκε η δεύτερη μόνιμη έκθεση στον 1ο όροφο του κτιρίου, η οποία εγκαινιάστηκε στις 28 Μαρτίου 2015 και περιλαμβάνει μέρος της συλλογής της Ελένης Φιλιππίδη, προσωπικότητας με καθοριστικό ρόλο στην πολιτιστική ζωή της πόλης.

Στον ισόγειο χώρο εκδηλώσεων του Μουσείου διοργανώνονται ημερίδες, διαλέξεις, παρουσιάσεις βιβλίων και φιλοξενούνται περιοδικές εκθέσεις. Στον ίδιο χώρο λειτουργεί πωλητήριο αναμνηστικών ειδών και εκδόσεων του Μουσείου.

Στο υπόγειο, το οποίο δεν είναι επισκέψιμο για το κοινό, φιλοξενούνται οι συλλογές, το αρχειακό υλικό, η βιβλιοθήκη και η πινακοθήκη του Μουσείου.